زعفران

گیاه زعفران

زعفران گیاهی با ریشه پیاز مانند می باشد که از یک ساقه با شش گلبرگ بنفش رنگ و سه کلاله قرمز رنگ تشکیل شده است. از کلاله قرمز رنگ که دارای املاح مواد معدنی و موسیلاژ فراوان است ، برای مصرف استفاده می شود. ماده کروسین در زعفران عامل قرمزی رنگ زعفران می باشد .

چرخه خواب گیاه زعفران از اوایل اردیبهشت تا آخر شهریور می باشد و چرخه رشد  گیاه از اوایل مهر تا آخر فروردین سال بعد می باشد. در دوره خواب این گیاه، آبیاری به هیچ عنوان نباید انجام شود ، زیرا باعث به هم ریختن چرخه خواب گیاه می شود.

آب و هوایی که گیاه زعفران در آن بهتر رشد می کند، نیمه گرمسیری با زمستانهای ملایم و تابستانهای گرم و خشک می باشد. مقاومت زعفران به سرما زیاد است ولی چون زمان رشد این گیاه در پاییز ، زمستان و اوایل بهار است ، دمای ملایم هوا مناسب تر است.

انواع زعفران

  • سرگل : قسمت اصلی کلاله را تشکیل می دهد و در بازار به نامهای سرقلم، سرریشه یا ممتاز معروف است. این نوع زعفران یکی از بهترین نوع زعفران می باشد و در بازار بین الملل به coupe  هم معروف است.
  • نگین: پوشال نگین ، سوپر نگین یا نگین اسمهای مختلفی است که به بخش کلاله بدون بخش خامه ای گفته می شود.
  • پوشال:   قسمت کلاله به همراه قسمتی کوچکی از خامه (حدود 1 تا 3 میلیمتر) را پوشال می گویند. که به علت همراه بودن با خامه ، در بازار، اعتماد به آن راحتتر است.
  • کنج یا سفید: بخش ریشه و قسمت خامه ای بدون کلاله گفته می شود. بعضی اعتقاد دارند که تمام خواص زعفران نیز در این قسمت موجود است و احتمال تقلب در این نوع کمتر است.
  • دسته: تمام کلاله به همراه قسمت خامه را می گویند ، در بازار بعضی از دسته هایی که از ریشه به همدیگر گره خورده اند، را دخترپیچ هم می نامند.

رتبه ایران در تولید زعفران

میزان تولید زعفران در ایران حدود 94 درصد  تولید کل جهان می باشد. در ایران سالانه حدود 200 تا 300 تن زعفران تولید می شود که حدود 115 هزار هکتار سطح زیر کشت را شامل می شود.

صادرات زعفران

زعفران به چه کشورهایی صادر می شود؟ 50 درصد زعفران تولیدی ایران به کشور اسپانیا و امارات متحده عربی صادر می شود و کشورهای عربی (عربستان، قطر، کویت ، بحرین و عمان) ، کشورهای آسیای شرقی (چین و ژاپن) ، کشورهای اروپایی (انگلستان ، فرانسه، آلمان، ایتالیا، هلند، سوئد، سوئیس، دانمارک و...) نیز مقاصد صادراتی زعفران بسته بندی شده ایران را تشکیل می دهند. متاسفانه زعفران ایران را در دنیا با وجود بیشترین تولید نمی شناسند و آن هم به خاطر صادرات فله ای در وزن های نیم و یک کیلویی به کشورهای دیگر است که آن کشورها زعفران را به نام خود بسته بندی و راهی بازارهای کشورهای ثالث می کنند.

پیاز زعفران

پیاز زعفران در واقع ریشه گیاه زعفران می باشد که مثل پیاز گرد و لایه لایه می باشد. پیاز زعفران به گرما و سرما مقاوم است و علت اینکه گیاه زعفران نیاز به آب کمی دارد به خاطر وجود همین پیاز می باشد که مدتی طولانی رطوبت را در خود نگه می دارد تا وقتی که گیاه دوباره متولد و به گل دهی برسد. پیاز زعفران تا 7 سال تکثیر پیدا می کند و پیاز مادر ، چندین پیاز جدید تولید می کند . بعد از 7 سال نیاز است که پیازهای بچه را در جاهای دیگر تکثیر کرد.
انواع پیاز زعفران
بستگی به اندازه پیاز به دو نوع ریز و درشت تبدیل می شود، پیاز ریز معمولا در کشت سنتی استفاده می شود، چون اندازه پیاز در کشت سنتی مهم نیست ولی پیاز درشت معمولا در گلخانه ها استفاده می شوند. وجه مشترک پیاز در این دو نوع سالم بودن آن است. پیاز زعفران سالم عاری از هر گونه آفت از قبیل کنه و قارچ می باشد .  قیمت پیاز زعفران بستگی به درشتی و ریزی آن دارد، علاوه برا آن کیفیت هم مهم است، پیازهای صاف و بدون آفت قیمت بالاتری دارند.

بسته بندی زعفران 

متاسفانه در دهه های گذشته ، زعفران ایران به صورت فله ای یا با بسته بندی های ضعیف صادر می شده است، و این زعفران ها در کشور دیگر بسته بندی و به بازارهای جهانی صادر می گردیده است. در سالهای اخیر صادرکنندگان از بسته بندی های بهتر و شیک تر مثل ظروف خاتم و پلی کریستال در صادرات استفاده می کنند که نشان از توجه صادرکنندگان زعفران به بسته بندی بوده است.
انواع بسته بندی زعفران
بسته بندی خاتم 
بسته بندی پلی کریستال
بسته بندی پاکتی
جعبه زعفران
بهترین بسته بندی برای صادرات زعفران ، بسته بندی جعبه ای ، بسته بندی خاتم و بسته بندی کریستال می باشد، که در کشورهای همسایه مثل دبی بسته بندی جعبه ای به علت محکم بودن و قابلیت نگهداری اشیاء گرانبها طرفداران داغی دارد.

ارزش غذایی زعفران

  • انرژی، کربوهیدرات ، چربی، چربی اشباع، چربی اشباع نشده
  • ویتامین های آ، ب 1 ، ب2 ، ب3 ، ب6 و ویتامین سی
  • مواد معدنی کلسیم، آهن ، منیزیم ، فسفر، پتاسیم، سدیم، روی،اسید فولیک و سلنیم

خواص زعفران

مصرف به اندازه زعفران،  خواص بسیاری را برای بدن ایجاد می کند . بعضی از خواص مهم زعفران در زیر آمده است:

تسکین دردهای شکمی

زعفران خاصیت تسکین درد شکمی دارد. از قدیم تا الان از زعفران برای رفع دردهای متوسط و شدید شکمی و فوق شکمی استفاده می شده است. همچنین زعفران خاصیت کاهش خونریزی عادت ماهیانه و دردهای قاعدگی در زنان را داشته است.

ضد افسردگی

از قدیم باور بر این بوده است که زعفران نشاط آور و خنده آور است ، تحقیقات جدید نشان داده است که زعفران خواص ضد افسردگی دارد . مخصوصا برای خانم ها این ماده بسیار تاثیر گذار بوده است. 

تنظیم عادت ماهیانه

از قدیم زنان زعفران دم کرده را برای کاهش دردهای قاعدگی و شکمی استفاده می کرده اند. باور بر این است که زعفران باعث تنظیم عادات ماهانه در زنان می شود ، همچنین از خونریزی های زیاد قاعدگی جلوگیری می کند.

ضد سرطان

خواص آنتی اکسیدانی زعفران باعث جلوگیری از آسیب رادیکال های آزاد به سلول ها می شود، لذا از ایجاد انواع سرطان ها در بدن جلوگیری می کند

تقویت قوای جنسی

از مدت ها قبل زعفران به عنوان ماده ای برای تقویت قوای جنسی شناخته شده است . بسیاری از افسردگی ها منجر به کاهش قوای جنسی می شود، از آنجایی که زعفران نشاط آور و ضد افسردگی است ، لذا مصرف به اندازه آن به تقویت قوای جنسی می انجامد.

تنظیم فشار خون

مصرف زعفران به علت وجود مواد معدنی مثل پتاسیم به تنظیم فشار خون بدن کمک می کند.

کاهش کلسترول

زعفران از افزایش کلسترول جلوگیری و حتی منجر به کاهش کلسترول بد خون می شود.

کاهش سکته قلبی

مصرف زعفران به علت وجود پتاسیم در آن باعث تنظیم درست ضربان قلب می شود ، علاوه بر آن زعفران  عامل کاهش کلسترول ،تری گلیسرید و چربی خون است که این نیز به نوبه خود باعث می شود از بروز انواع سکته ها قلبی جلوگیری شود.

تقویت حافظه

تحقیقات نشان داده است که مصرف زعفران در طول زندگی باعث تقویت عملکرد مغز و حافظه می شود. رطوبت و گردش خون روان از عواملی است که مغز برای عملکرد بهتر به آنها نیاز دارد و زعفران همه این خواص را دارد.

سم زدایی کبد

زعفران به دلیل خواص آنتی اکسیدانی زیادی که دارد باعث زدودن التهابات و چربی ها از کبد های چرب می شود. لذا برای کسانی که کبد چرب دارند مصرف به اندازه زعفران می تواند کمک کننده باشد.


قیمت زعفران چقدر است

قیمت زعفران در بازار تهران بستگی به نوع و کیفیت آن دارد. زعفران درجه یک سرگل قیمت بیشتری نسبت به زعفران ممتاز دارد. هرچه  زعفران خالص تر و به انتهایی کلاله نزدیکتر باشد قیمت بالاتری دارد. کیفیت زعفران برای صادرات باید در آزمایشگاه های مخصوص سنجیده شود ، زیرا وارد کنندگان نیاز به خروجی کیفیت آزمایشگاه ها دارند.


خرید زعفران

بسته های پاکتی زعفران تقریبا در تمامی فروشگاه های کشور موجود است ، و کافی است به فروشگاه مواد غذایی محل سکونت خود مراجعه و آنرا خرید نمایید. علاوه بر فروش فیزیکی، خرید آنلاین زعفران نیز در فروشگاه های اینترنتی مثل فروشگاه آنلاین اوناتس موجود است.